2024-cü ildə Azərbaycanda həbsdə olan jurnalistlər 2024-cü ildə Azərbaycanda həbsdə olan jurnalistlər
Gündəm

Hüquqi və Etik Normlar Kontekstində: Saxlanılan Şəxslərin İttiham Edilməsi və Şəkillərinin Paylaşılması

Giriş

Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyi (DİN) tərəfindən saxlanılan şəxslərin şəkillərinin və ittihamların ictimaiyyətlə paylaşılması ölkədə və beynəlxalq aləmdə geniş müzakirələrə səbəb olur. Bu praktika hüquqi və etik məsələlər doğurur, çünki saxlanılan şəxslər məhkəmə qərarı olmadan cinayətkar kimi təqdim edilə bilərlər. Bu yazıda, dünya praktikasına əsaslanan hüquqi və etik normlar kontekstində bu məsələnin detalları araşdırılacaq və beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatlarının rəyləri və Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin qərarları nəzərdən keçiriləcəkdir.

Hüquqi Prinsiplər

Hər bir şəxs məhkəmə tərəfindən günahkar olduğu sübut olunana qədər günahsız sayılmalıdır. Bu, yalnız Azərbaycanın Konstitusiyasında deyil, həm də beynəlxalq hüquq normlarında, o cümlədən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Hüquqları Bəyannaməsində və Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasında təsbit olunmuşdur. Bu prinsiplər saxlanılan şəxslərin hüquqlarını qoruyur və onların şəxsi həyatına müdaxilənin qarşısını alır.

Azərbaycan Konstitusiyası və Qanunvericiliyi

Azərbaycan Konstitusiyasının 63-cü maddəsinə əsasən, hər kəs günahsızlıq prezumpsiyası hüququna malikdir. Eyni zamanda, Cinayət Prosessual Məcəlləsi bu prinsipin həyata keçirilməsini təmin edir. Bu qanunlar əsasında saxlanılan şəxslərin şəkillərinin və ittihamların məhkəmə qərarı olmadan ictimaiyyətlə paylaşılması qanunaziddir və hüquqi məsuliyyət yaradır.

Saytların yığılması Saytlarin yigilmasi

Beynəlxalq Hüquq Müdafiə Təşkilatlarının Rəyləri

Beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatları, o cümlədən Amnesty International və Human Rights Watch, Azərbaycanda polis orqanlarının fəaliyyəti ilə bağlı ciddi narahatlıqlar ifadə etmişlər. Bu təşkilatlar saxlanılan şəxslərin hüquqlarının pozulması və onların məhkəmə qərarı olmadan ictimaiyyətlə paylaşılması ilə bağlı çoxsaylı hesabatlar hazırlamışlar. Amnesty Internationalın 2023-cü il hesabatında qeyd olunur ki, saxlanılan şəxslərin şəkillərinin və ittihamların paylaşılması onların şəxsi həyatına ciddi zərər vurur və onların nüfuzuna xələl gətirir.

Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin Qərarları

Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi (AİHM) dəfələrlə Azərbaycanı saxlanılan şəxslərin hüquqlarının pozulması ilə bağlı qərar çıxarmışdır. Məhkəmənin qərarlarına əsasən, saxlanılan şəxslərin şəkillərinin və ittihamların paylaşılması onların günahsızlıq prezumpsiyası hüququnun pozulması kimi qiymətləndirilmişdir. Məsələn, AİHM-in “Mammadov və Başqaları Azərbaycana qarşı” işində məhkəmə Azərbaycan hökumətini saxlanılan şəxslərin hüquqlarını pozmaqda günahlandırmış və kompensasiya ödənilməsinə qərar vermişdir.

Dünya Praktikası

Bir çox ölkələrdə saxlanılan şəxslərin şəkillərinin və ittihamlarının ictimaiyyətlə paylaşılması ciddi məhdudiyyətlərə tabedir. Məsələn, Avropa İttifaqı ölkələrində şəxsi məlumatların qorunması haqqında Qayda (GDPR) şəxslərin məlumatlarının yayılmasını tənzimləyir və bu cür praktikalara qarşı ciddi cərimələr nəzərdə tutur. ABŞ-da isə, bəzi ştatlarda saxlanılan şəxslərin şəkillərinin paylaşılması qadağan olunub və ya məhdudlaşdırılıb.

Etik Məsələlər

Bu cür praktika etik olaraq da böyük narahatlıqlar doğurur. Şəxslərin şəkillərinin və ittihamlarının məhkəmə qərarı olmadan paylaşılması onların nüfuzuna və şəxsi həyatına ciddi zərər verə bilər. Bu, həm də ictimaiyyətin yanlış məlumatlandırılmasına səbəb ola bilər və cəmiyyətin inamına mənfi təsir göstərə bilər.

Nəticə

Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən saxlanılan şəxslərin şəkillərinin və ittihamların paylaşılması hüquqi və etik normlar kontekstində ciddi problemlər yaradır. Beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatlarının rəyləri və Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin qərarları göstərir ki, bu cür hərəkətlər ciddi qanun pozuntularına və etik problemlərə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən, bu məsələnin həlli üçün hüquqi və etik prinsiplərə ciddi riayət edilməlidir.

Tövsiyələr

  1. Hüquqi Tənzimləmələrin Gücləndirilməsi: Saxlanılan şəxslərin hüquqlarını qoruyan qanunvericilik aktlarının gücləndirilməsi və bu cür praktikalara qarşı ciddi cəza tədbirlərinin tətbiqi.
  2. Etik Standartların Təbliği: Hüquq-mühafizə orqanları üçün etik təlimatların hazırlanması və bu standartların tətbiqinin təmin edilməsi.
  3. İctimai Maarifləndirmə: İctimaiyyətin bu məsələlər barədə maarifləndirilməsi və hüquq-mühafizə orqanlarının şəffaflığının artırılması.

Bu tövsiyələrin həyata keçirilməsi, Azərbaycanda saxlanılan şəxslərin hüquqlarının qorunması və ictimaiyyətin doğru məlumatlandırılması üçün mühüm addımlar olacaqdır.

Saytların yığılması Saytlarin yigilmasi

Bənzər məqalələr

Bir cavab yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Back to top button