Hər il 3 milyondan çox insan buna görə ölür! “Öskürək və bəlğəm həyəcan təbili çalır”

“16 Noyabr Ümumdünya KOAH Günü”nün mövzusu “Sağlam nəfəs, sağlam həyat” olaraq təyin olundu. Səhiyyə Nazirliyindən verilən açıqlamada dünyada 2019-cu ildə 3,22 milyona çatan KOAH-dan ölənlərin sayının 2007-2017-ci illərdə 17,5 faiz artdığı bildirilib. “Ümumdünya KOAH Günü” çərçivəsində çıxış edən Səhiyyə Nazirliyinin Koronavirus Elmi Komitəsinin üzvü Prof. Dr. Tevfik Özlü dünyada ölüm səbəbləri arasında 3-cü yerdə olan KOAH üçün təmiz hava ilə nəfəs almağı təklif edib.

KOAH MÜALİCƏ OLUNUR

KOAH səbəbiylə hər il 3 milyondan çox insanın həyatını itirdiyini və xəstəliyin müalicəsi mümkün olduğunu qeyd edən Prof. Dr. Özlü, “KOAH əslində Xroniki Obstruktiv Ağciyər Xəstəliyi sözlərinin baş hərflərindən ibarət qısaltmadır. Bu maneə nəfəs darlığı ilə özünü göstərir. Xəstələr ümumiyyətlə yuxarı qalxanda və pilləkənlərlə qalxanda nəfəslərinin qısaldığını bildirirlər. Sonrakı dövrdə onlar da düz yolda bu nəfəs darlığını hiss edirlər. Sonrakı dövrdə istirahətdə təngnəfəslik keçirməyə başlayırlar və hətta bu nəfəs darlığı onların gündəlik işlərini yerinə yetirməsinə mane ola bilər, onları yatağa bağlı və ya oksigendən asılı vəziyyətə sala bilər. Bu mütərəqqi bir xəstəlikdir. Bu xroniki xəstəlikdir və qarşısı alına bilən və müalicə oluna bilən xəstəlikdir. Dünyada ən çox ölümə səbəb olan xəstəliklər sırasındadır. Hal-hazırda dünyada üçüncü aparıcı ölüm səbəbidir. Təəssüf ki, KOAH səbəbiylə hər il 3 milyondan çox insan ölür.

iStock-1225552419

KOAH SİQARET ÇEKMƏYƏNLƏRDƏ DƏ GÖRÜNƏ BİLƏR

KOAH haqqında ətraflı məlumat verən Prof. Dr. Özlü bu xəstəliyin siqaret çəkməyənlərdə də baş verə biləcəyini söylədi. Havadakı zərərli qazlar və toz ən böyük amillərdən biridir. Ancaq KOAH statistikasına baxdığımızda onların üçdə ikisinin aktiv siqaret çəkənlər olduğunu görmək olar.

iStock-1359857472

KOAH ƏLAMƏTLƏRİ: Öskürəyə, bəlğəmə DİQQƏT

prof. Dr. Özlü xəbərdarlıq edib ki, 25 yaşdan yuxarı insanların ağciyər funksiyaları illər keçdikcə azalıb. Erkən dövrdə öskürək, bəlğəm kimi şikayətlərin görünəcəyini vurğulayaraq, “Ümumiyyətlə, siqaret çəkənlər bunu siqaretə bağladıqları üçün çox əhəmiyyət vermirlər və mən deyənlər bunu xəstəlik əlaməti kimi qəbul etmirlər. siqaret çəkirəm, öskürürəm, bəlğəm çıxarıram. Buna görə də sağlam insan öskürməz və bəlğəm çıxarmaz. Əgər siqaret çəkirsinizsə və öskürək bəlğəm çıxarırsınızsa, bu, ağciyər xəstəliyinin başladığı deməkdir. Bu həyəcan deməkdir, bu həyəcanı eşitmək lazımdır. Nəfəs darlığı, bu işin daha bir prosesə varlığını göstərən ikinci bir həyəcandır. Bunu qocalığa verib adamlar “qocalmışam, yoxuşa çıxanda yoruluram” kimi fikirləşirlər. Ancaq qocalığa görə deyil, KOAH səbəbiylə meydana gələn nəfəs darlığıdır.

iStock-1382353842

Ağciyərləri qorumağın ƏN ƏLAVƏMLI YOLU…

KOAH-ın qarşısı alına bilən bir xəstəlik olduğunu vurğulayan Prof. Dr. Özlü, “Təmiz hava ilə nəfəs almalıyıq və ciyərlərimizi qorumağın ən yaxşı yolu hər cür zərərli qazlardan, tozlardan, tüstülərdən və kimyəvi mühitlərdən uzaq durmaqdır. Pulmonoloqun nəzarəti altında bu xəstələrin həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq, şikayətlərini aradan qaldırmaq, xəstəliyin irəliləməsinin qarşısını almaq olar. Ağciyərlər doğulduğumuz andan ölənədək hər zaman bizim üçün ən zəruri orqanlardan biridir. Buna görə də ağciyərlərimizi qorumaq vacibdir. ‘Ümumdünya KOAH Günü’ bu məqsədlə yaradılmışdır; ağciyərlərinizdən xəbərdar olmaq. Ona görə də təmiz hava ilə nəfəs almağa diqqət yetirməliyik”, – deyə o bildirib. (DHA)

Tərcümə“24 SAAT”

Back to top button