K vitamininin tərkibində nə var? K vitamini hansı qidalarda olur?

K vitamini iki əsas qrupa bölünür: K1 və K2. Vitamin K1 xüsusilə yaşıl yarpaqlı bitkilərdə cəmlənir. Vitamin K2 daha çox heyvan qidalarında olur. K vitamini bəzi qidalarda təbii olaraq olur. Yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər K vitamininin ən yaxşı mənbəyi kimi göstərilir. K vitamini birləşmələr qrupudur və bu birləşmələrə phylloquinone və ya vitamin K1 və bir sıra menaquinone və ya vitamin K2 daxildir. Ürək xəstəliyi riskini azaltmağa kömək edən K vitamini sümük sağlamlığını dəstəkləyir. K vitamini çatışmazlığı nadirdir, çünki bağırsaqlardakı faydalı bakteriyalar tərəfindən sintez edilə bilər və qidalarda boldur. Hansı qidalarda K vitamini var?

K vitamininin tərkibində nə var?

K vitamini yağda həll olunan bir vitamin olduğundan, kərə yağı və zeytun yağı kimi yağlarla birlikdə istehlak edildikdə onun sorulması artır. Tərkibində K vitamini olan qidalar:

  • Yaşıl yarpaqlı bitkilərdə bol olan K vitamini ispanaq, pazı, brokoli, cəfəri, kəklikotu, reyhan, baş soğan, kahı, kələm, noxud, pomidor, kərəviz və yaşıl lobyada boldur.
  • Ət məhsulları, süd məhsulları, yumurta və sakatat K vitamini ilə zəngin qidalardır.
  • Meyvələrdən nar, kivi, böyürtkən, çiyələk, avokado və əncir K vitamini ilə zəngindir.
  • Fındıq, qoz, anakardiya kimi qoz-fındıq K vitamini ilə zəngindir.

Tərkibində K vitamini olan qidalar arasında xüsusilə yaşıl yarpaqlı tərəvəzlərin K vitamininin ən yaxşı qaynağı olduğu bilinir. K1 vitamini yarpaqlı göyərtilərdən və bəzi tərəvəzlərdən alınır, çünki K vitamini birləşmələr qrupudur. K2 vitamini ət, pendir və yumurtadan əldə edilə bilər və bakteriyalar tərəfindən sintez olunur. Tərkibində K vitamini olan qidalarda K vitamininin miqdarı:

  • 1 stəkan bişmiş kələmdə 561 mkq K vitamini var.
  • 1 stəkan çiy və doğranmış kələmdə 499 mkq K vitamini var.
  • 1 stəkan bişmiş ispanaqda 469 mkq K vitamini var.
  • 1 stəkan çiy ispanaqda 153 mkq K vitamini var.
  • 1 stəkan bişmiş doğranmış balqabaqda 408 mkq K vitamini var.
  • 1 stəkan bişmiş brokolinin tərkibində 116 mkq K vitamini var.
  • 1 orta ölçülü kivinin tərkibində 28 mkq K vitamini var.
  • 1 stəkan qaragilədə 22 mkq K vitamini var.
  • Yarım avokadoda 21 mkq K vitamini var.
  • 1 stəkan ispanaqlı bişmiş yumurta əriştəsi 86 mkq K vitamini ehtiva edir.
  • 75 q qaraciyərdə 66 mkq K vitamini var.
  • 75 q kolbasa 53 mkq K vitamini ehtiva edir.
  • 75 qram ton balığının tərkibində 33 mkq K vitamini var.

K vitamini nə edir?

K vitamininin faydaları saysız-hesabsızdır. Bəzi tədqiqatlar K vitamininin kifayət qədər qəbul edilməməsi nəticəsində osteoporozla korrelyasiya tapmışdır. Bir neçə araşdırmada K vitamininin sümüklərin qorunmasını dəstəklədiyi, sümük sıxlığını yaxşılaşdırdığı və hətta sınıq riskini azaltdığı aşkar edilmişdir. Brigham və Qadın Xəstəxanası və Harvard Tibb Məktəbi tərəfindən hazırlanan hesabatda qadınların qidalarına kifayət qədər K vitamini daxil etdikdə omba sınığı riskinin daha az olduğu müəyyən edilib.

K vitamininin vəzifələri arasında xüsusilə 70 yaşdan yuxarı sağlam fərdlərdə şifahi epizodik yaddaş performansının yüksək olduğu müşahidə edilir. K vitamininin başqa bir faydası, damarlarda mineralların yığıldığı yerlərdə minerallaşmanın qarşısını alaraq qan təzyiqini aşağı salmağa kömək etməsidir. Bu, ürəyin bütün bədənə qanı sərbəst şəkildə vurmasına imkan verir. Adekvat K vitamini qəbulunun insult riskini azaltdığı da məlumdur. Sağlam bir insanın gündəlik K vitamini ehtiyacı nədir?

Yetkin sağlam insanlar gündə hər kiloqram bədən çəkisi üçün təxminən 1 mikroqram K vitamini lazımdır. Məsələn, çəkisi 70 kq olan yetkin bir insanın gündə 70 mikroqram K vitamini lazımdır. Bədənin ehtiyac duyduğundan daha çox K vitamini qəbul edildikdə, bədən onu gələcək istifadə üçün qaraciyərdə saxlayır.

Sağlam yetkinlərdə K vitamini çatışmazlığı nadirdir. Bununla belə, antibiotiklər kimi K vitamini mübadiləsini maneə törədən dərmanlar qəbul edən insanlarda da müşahidə oluna bilər. Qida və qida maddələrinin malabsorbsiyaya səbəb olduğu hallarda K vitamini çatışmazlığı baş verə bilər. Yeni doğulmuş körpələrdə də K vitamini çatışmazlığı ola bilər. K vitamini çatışmazlığının simptomları:

  • K vitamini çatışmazlığı olan körpələrdə doğuşun ilk həftəsində mədə və həzm problemləri ola bilər.
  • Ən çox qanaxmanın artması K vitamini çatışmazlığında müşahidə olunur.
  • Qanın laxtalanma müddəti uzanır.

K vitamini çatışmazlığında müşahidə olunan xəstəliklər ümumiyyətlə aşağıdakılardır:

  • Yenidoğulmuşlarda burun qanamaları və beyin qanaması ola bilər.
  • Yenidoğulmuşlarda hemorragik xəstəlik müşahidə oluna bilər.
  • Osteopeniya və ya osteoporoz kimi xəstəliklər baş verə bilər.

Əgər sizdə K vitamini çatışmazlığı olduğunu düşünürsünüzsə və ya bu əlamətlər sizdə varsa, mütləq mütəxəssis həkimə müraciət etməli və həkim nəzarəti altında əlavələr qəbul etməlisiniz.

Tərcümə“24 SAAT”

Back to top button