Yanlış məlumat çaşdırıcıdır: Orqan donorluğu ilə bağlı yanlış fikirlər! Orqan donorluğu günahdırmı?

Siyahıda olan təxminən 24 min xroniki böyrək, 2 min 500 qaraciyər və 13 350 ürək xəstəsi bağışlanacaq orqanı ilə həyata tutunmaq üçün gözləyir. Lakin orqan bağışlanmasını gözləyən bu qədər xəstə olmasına baxmayaraq, 2021-ci ildə beyin ölümü diaqnozu qoyulan 1420 xəstədən yalnız 305-i donorluq edib. Kadavralardan orqan donorluğunun əhəmiyyəti uzun illərdir vurğulansa da, bu gün baş verən beyin ölümlərində orqan donorluğu nisbəti 25%-i keçə bilməz. Başqa sözlə, aşkarlanan hər 4 beyin ölümü hadisəsindən yalnız 1-də orqan bağışlanması edilir.

8 ORQAN DORANIYI HAQQINDA DOĞRU OLDUĞU GÖNÜLAN YANLIŞ MƏLUMAT!

Acıbadem Universiteti Atakent Xəstəxanası Ümumi Cərrahiyyə Mütəxəssisi Prof. Dr. Ölkəmizdə cəsəd orqan qrantlarının qeyri-kafi olması səbəbindən ilk illərdən canlı donor əməliyyatlarının önə çəkilməli olduğuna diqqət çəkən Hamdi Karakayalı, “Türkiyə dünyada yaşamaqda ən uğurlu ölkələr siyahısında birinci yerdədir. donor orqan transplantasiyası əməliyyatları. Bu, ölkəmiz üçün qürur hissi yaratsa da, önəmli olan cəsədlərdən edilən ianə nisbətlərinin qərb ölkələrindəki rəqəmlərə çatmasını təmin etməkdir. Ölkəmizdə meyit donorluğunun kifayət qədər olmamasının bir çox səbəbi var. Əsas səbəb cəmiyyətin hələ də bu məsələ ilə bağlı kifayət qədər məlumatlı olmaması və ya həmyaşıdları, internet kimi müxtəlif mənbələrdən yanlış məlumatlara məruz qalmasıdır”. deyir.

3

Orqanlarım vegetativ vəziyyətdə olarkən götürülə bilər. YANLIŞ!

ƏSLİNDƏ: Vegetativ həyat və ya koma geri dönə bilən bir vəziyyətdir, xəstənin əlindəki dərmanın bütün imkanlarından istifadə edilərək reanimasiya şəraitində müalicə olunmağa çalışılır. Ümumi Cərrahiyyə Mütəxəssisi Prof. Dr. Hamdi Karakayalı, “Orqanların çıxarılması ancaq beyin ölümü baş verdikdə mümkündür. Beyin ölümü ölümün tibbi vəziyyətidir və heç vaxt geri dönməzdir”. deyir.

Xəstənin sosial vəziyyəti nəzərə alınır. YANLIŞ

ƏSLİNDƏ: Gözləmə siyahısında olan hansı xəstəyə donor orqanın köçürüləcəyi ilə bağlı qərar verilərkən xəstənin sosial statusunun nəzərə alınması da ağızdan-ağıza yayılan yanlış məlumatdır. prof. Dr. Hamdi Karakayalı, gözləmə siyahısı və bağışlanan orqanların paylanmasının bütünlüklə Səhiyyə Nazirliyinin nəzdində fəaliyyət göstərən Milli və Regional Koordinasiya Mərkəzləri tərəfindən həyata keçirildiyini ifadə edərək, “Qanış edilən orqan və gözləmə siyahısı kompüter proqramı ilə uyğunlaşdırılıb. Bu, yalnız xəstələrin tibbi məlumatlarını və təcililiyini qiymətləndirir. Xəstənin dili, dini, peşəsi, cinsi və sosial statusunun bu seçimə təsir etməsi mümkün deyil. o danışır.

iStock-1035479448

Orqan bağışlama kartını gəzdirmək kifayətdir. YANLIŞ!

ƏSLİNDƏ: Populyar inancın əksinə olaraq, orqan bağışlama kartının olması kifayət deyil. Ölən şəxsin orqanlarını bağışladığı məlum olsa da, birinci dərəcəli qohumlarının da razılığı alınır. prof. Dr. Hamdi Karakayalı, “Belə bir vəziyyətdə insanın iradəsi kimi qəbul edildiyi üçün yaxınları bu istəyə demək olar ki, hər zaman hörmətlə yanaşırlar, amma yenə də etiraz etsələr, orqanlar alınmır” dedi. deyir.

Orqanlar çıxarıldıqda bədənin bütövlüyü pozulur. YANLIŞ!

ƏSLİNDƏ: Orqanlarını bağışlayan zaman insan hansı orqan və ya toxumaları bağışlamağa qərar verir. Məsələn, ürəyini, qaraciyərini və böyrəyini bağışlamış bir insan, sağlam bir insan bu orqanlarla əlaqəli bir xəstəlikdən əməliyyat olunduğu kimi əməliyyata aparılır. Donor olan orqanlar çıxarıldıqdan sonra cərrahi kəsiklər yenidən diqqətlə bağlanır. Meyit bədən tamlığı ilə, yalnız bədənində cərrahi kəsik izləri ilə ailəyə təhvil verilir. Əgər yalnız qol, ayaq, üz kimi orqanlarını bağışlasa, donorun razılığı ilə onun bədən bütövlüyü pozulur.

iStock-1283529603

Orqan donorluğu yalnız müəyyən yaşlarda və sağlam insanlar tərəfindən edilə bilər. YANLIŞ!

ƏSLİNDƏ: Yeni doğulmuşdan 90 yaşa qədər bütün yaş qruplarının orqanları köçürülə bilər. Donor orqanların transplantasiya üçün istifadə edilib-edilməməsi tibbi meyarlara uyğun olaraq hər bir orqan üçün ayrıca qərar verilir. prof. Dr. Canlı donorlardan orqan nəqlində donor üçün yaş meyarının olduğunu bildirən Hamdi Karakayalı belə davam edir: “Heç kim qanuni olaraq 18 yaşına çatmadan canlı orqan donoru ola bilməz. Məsələn, qaraciyərinin bir hissəsini yaxınlarına bağışlayacaq insanlar üçün yuxarı yaş həddi ümumiyyətlə 55, bəzi xüsusi hallarda isə 60-dır.

Pul qarşılığında orqan bağışlanması mümkündür. YANLIŞ!

ƏSLİNDƏ: Ümumi Cərrahiyyə Mütəxəssisi Prof. Dr. Hamdi Karakayalı canlı donorlarla orqan bağışlamanın tamamilə qanun çərçivəsində həyata keçirilə biləcək bir əməliyyat olduğunu vurğulayaraq, “Maddi qazanc müqabilində orqan bağışlamanın çox ağır qanuni cəzaları var. Bu cəzalar resipiyent, donor, bu ianəyə vasitəçilik edən şəxs, əməliyyatı həyata keçirən həkim və əməliyyatın aparıldığı müəssisə üçün də keçərlidir. İanə heç bir təzyiq olmadan və heç bir fayda gözləmədən tamamilə könüllülük əsasında edilməlidir”. məlumat verir.

Orqan transplantasiyası alanlar normal həyatlarına qayıda bilmirlər. YANLIŞ!

ƏSLİNDƏ: Transplantasiyadan sonrakı dövrdə xəstələr müəyyən şeylərə diqqət etməli, orqanizminin müdafiə mexanizmlərinin transplantasiya edilən orqanı rədd etməməsi üçün müəyyən dərmanlardan istifadə etməli, müntəzəm və fasiləsiz nəzarətə getməlidir. prof. Dr. Hamdi Karakayalı, “Ancaq normal həyatlarına qayıda bilərlər, ailə qura, uşaq sahibi ola, hətta ağır idmanla məşğul ola bilərlər. Transplantasiya əməliyyatından sonra peşəkar idman həyatına qayıdan idmançılar çoxdur”. o danışır.

Orqan bağışlaması və transplantasiyası İslam baxımından uyğun deyil. YANLIŞ!

ƏSLİNDƏ: Başqalarının həyatını xilas edə biləcək bir ianə vermək dini baxımdan pisdirmi? Türkiyənin ən mötəbər dini qurumu olan Diyanət İşləri Başçılığının Diyanət İşləri Baş İdarəsi hər fürsətdə müsbət fikirlərini bildirərək orqan bağışlanmasına dəstək verir, hətta orqan bağışlamanın edilə biləcək ən böyük ianə və mükafat olduğunu bildirir. birdən çox həyatı xilas etdiyi üçün əldə edilmişdir.

Tərcümə“24 SAAT”

Back to top button